جلوگیری از سوختن پمپ آب ساختمان؛ قلب تپنده تأسیسات!

یکی از پرکارترین تجهیزات در مجتمع‌های مسکونی، سیستم پمپاژ آب است. سوختن الکتروموتورِ پمپ نه تنها هزینه بسیار سنگینی (از سیم‌پیچی مجدد تا خرید پمپ جدید) به ساختمان تحمیل می‌کند، بلکه باعث قطعی آب کل واحدها برای چندین ساعت می‌شود.

پمپ‌ها معمولاً به صورت ناگهانی نمی‌سوزند، بلکه از روزها قبل با سروصدا یا کارکرد غیرطبیعی به مدیر ساختمان هشدار می‌دهند. در این مقاله ۴ علت اصلی خرابی پمپ و راه‌های پیشگیری از آن را بررسی می‌کنیم.

۱. خرابی منبع تحت فشار (مهم‌ترین علت)

آیا متوجه شده‌اید که با باز کردن یک شیر آب کوچک، پمپ بلافاصله روشن می‌شود و با بستن آن فوراً خاموش می‌شود؟ این «روشن و خاموش شدن‌های مکرر و لحظه‌ای» (Short Cycling)، قاتل اصلی موتور پمپ است!

• بالای پمپ یک مخزن فلزی (معمولاً قرمز رنگ) وجود دارد که داخل آن یک تیوپ پلاستیکی پر از آب و فضایی پر از هوای فشرده قرار دارد. این مخزن از روشن شدن مداوم پمپ جلوگیری می‌کند.
• اگر تیوپ داخل مخزن سوراخ شود یا بادِ مخزن تخلیه گردد، پمپ با هر بار باز شدن شیر آب روشن شده و داغ می‌کند که در نهایت منجر به سوختن سیم‌پیچ می‌شود.
• راه‌حل: مدیر ساختمان باید هر ۳ ماه یک‌بار توسط سرویس‌کار، فشار باد مخزن را تنظیم کرده و در صورت پارگی تیوپ، فوراً آن را تعویض کند.

۲. خشک کار کردن پمپ (بدون آب)

پمپ‌های آب به گونه‌ای طراحی شده‌اند که آبِ در حال عبور از آن‌ها، باعث خنک شدن موتور و قطعات داخلی (کاسه نمد) می‌شود. اگر آبِ مخزنِ ذخیره تمام شود یا آب شهری قطع گردد، پمپ هوا کشیده و به اصطلاح «خشک» کار می‌کند.

۳. تنظیم نبودن کلید اتوماتیک (پرشر سوئیچ)

کلید اتوماتیک قطعه‌ای است که به پمپ فرمان می‌دهد در چه فشاری روشن و در چه فشاری خاموش شود. اگر این کلید به درستی تنظیم نشده باشد یا پلاتین‌های آن رسوب گرفته باشند، پمپ یکسره کار می‌کند و خاموش نمی‌شود.

اگر صدای پمپ را می‌شنوید در حالی که مطمئن هستید کسی در ساختمان آب مصرف نمی‌کند، فوراً برق پمپ را قطع کرده و از یک تکنسین بخواهید کلید اتوماتیک را تعویض یا رگلاژ کند.

۴. نشتی آب روی الکتروموتور

موتور پمپ‌ها برقی هستند و ترکیب برق و آب یعنی فاجعه. گاهی اوقات به دلیل فرسودگی لوله‌ها، نشتی اتصالات یا خرابیِ کاسه‌نمد خودِ پمپ، آب مستقیماً روی بخش سیم‌پیچ و موتورِ پمپ می‌چکد که باعث اتصالی و سوختن آن می‌شود.

بازدید چشمی مدیر: هفته‌ای یک‌بار به موتورخانه یا اتاقک پمپ سر بزنید. اگر زیر پمپ آب جمع شده بود یا صدای زوزه و ساییدگی غیرطبیعی (خرابی بلبرینگ) به گوش می‌رسید، پیش از سوختن کامل، قطعات معیوب را تعویض کنید.

صدای روشن و خاموش شدن مداوم پمپ، صدای خرد شدن سرمایه ساختمان است؛ به هشدارهای تأسیسات گوش دهید!